Op maandagochtend 24 november 2025 was het niet de vrieskou die de Belgische hoteliers wakker schudde. In de nacht van 23 op 24 november bereikte de federale Arizona-regering, na lange en moeizame onderhandelingen, een akkoord over een meerjarenbegroting. Doel: de Belgische staatsfinanciën structureel versterken en het begrotingstekort op middellange termijn beheersbaar houden.
Tegen 2029 rekent de regering op 9,2 miljard euro aan bijkomende inkomsten. Dat blijft onder de symbolische grens van 10 miljard, maar het bedrag geldt wel als het absolute minimum om binnen de Europese begrotingsafspraken te blijven.
Een aankondiging zonder waarschuwing
Het nieuws dat de btw op hotelovernachtingen stijgt van 6 naar 12 procent kwam hard aan. Zonder voorafgaand signaal, zonder overgangsmaatregel. Plots en onverbiddelijk. Net als in Paul van Ostaijens Boem paukeslag: abrupt, luid en zonder ruimte voor nuance.
De ochtendkoffie smaakte die dag bitterder dan anders. Nog voor de middag volgden de eerste reacties vanuit sectororganisaties en individuele hoteliers. De verlaging van de btw op niet-alcoholische dranken werd door de bredere RECA-sector misschien als een positief signaal onthaald, maar voor hotels bood dit nauwelijks compensatie. De btw-verhoging bleef dominant aanwezig en overschaduwde elke andere maatregel.
Europese waarschuwingen genegeerd?
Opmerkelijk toeval – of net niet – was dat diezelfde maandag HOTREC, de Europese koepelorganisatie van de hospitalitysector, in een persbericht waarschuwde voor de gevolgen van btw-verhogingen. Op basis van een nieuwe HOTREC–Syntesia-studie stelt de organisatie dat hogere btw-tarieven in de Europese hospitalitysector tot bijna één miljoen banen kunnen kosten.
Economische modelleringen en praktijkvoorbeelden uit onder meer Ierland en Amsterdam tonen aan dat zelfs beperkte verhogingen grote gevolgen hebben: een stijging van één procentpunt leidt tot 8 miljard euro minder omzet en meer dan 100.000 verloren banen. HOTREC pleit dan ook voor een doordacht fiscaal beleid, met behoud van verlaagde btw-tarieven om werkgelegenheid en betaalbare gastvrijheid te beschermen.
Een sector onder structurele druk
Belgische hotels hebben de voorbije jaren zware klappen gekregen. Na de pandemie volgde een periode van sterke inflatie, met fors stijgende consumentenprijzen. De kostenstructuur van hotels kwam daardoor onder zware druk te staan: energieprijzen schoten omhoog, net als de kosten voor goederen en diensten die essentieel zijn voor de dagelijkse werking.
Daarbovenop worden lonen in België automatisch geïndexeerd, wat leidt tot een onmiddellijke en vaak aanzienlijke stijging van de loonmassa. Veel hotels verwerken bovendien nog steeds de financiële nasleep van de pandemie: opgebouwde schulden, terug te betalen steunmaatregelen en reserves die volledig zijn uitgeput. De sector blijft kwetsbaar en beschikt over weinig buffer om nieuwe tegenvallers op te vangen.
Tegelijk moeten hotels blijven investeren in innovatie en inspelen op veranderende verwachtingen rond digitalisering, duurzaamheid en een flexibelere gastbeleving. Net die investeringsnoodzaak zal dit de appetijt van internationale investeerders om nieuwe hotels te openen, sterk afremmen.
Reacties uit het veld
De reacties uit de sector lieten dan ook niet op zich wachten.
Bart Boelens, eigenaar van Hotel Europe Oostende en voorzitter van Horeca Vlaanderen afdeling Middenkust, reageert scherp: “Heel jammer, heel erg. Een zwarte dag. We wisten dat er iets zou komen, en misschien is het minder zwaar dan wat onze Nederlandse collega’s te wachten staat, maar het zet de hotelsector stevig onder druk. Aan de kust is 50 tot 60 procent van de overnachtingen afkomstig van Belgen. Dit is dus ook een harde dobber voor het binnenlands toerisme.”
Volgens Paul Suy, eigenaar van hotel Yalo in Gent, ontbreekt vooral het gevoel van eerlijkheid:
“Ik had een algemene btw-verhoging van 1% voor alle sectoren eerlijker gevonden. Nu worden de lasten verhoogd in enkele specifieke sectoren. De marges komen onder druk. Kunnen we dit doorrekenen aan de klant? Met dynamische pricing, die inspeelt op vraag en aanbod en rekening houdt met concullega’s, vrees ik dat dit bij velen rechtstreeks aan de marges zal knabbelen.”
Ook Didier Boehlen, eigenaar van Hotel Rubens – Grote Markt in Antwerpen en voorzitter van de Antwerp Hotel Association, spreekt klare taal: “12% is zwaar. Pijnlijk voor de sector. In principe moet dit worden doorgerekend aan de klant, maar dat zal lang niet overal lukken. In combinatie met de stijgende kosten wordt dit een enorme uitdaging.”
De praktische gevolgen baren Garrett Spaey, eigenaar van Hotel Patritius in Brugge en bestuurslid bij Horeca West-Vlaanderen, zorgen: “Een onaangenaam eindejaarsgeschenk. Wat met reeds bevestigde reserveringen aan 6% btw? Wanneer gaat dit precies in? Alle systemen moeten aangepast worden, wat veel tijd en werk vraagt. Misschien moet er nu onderhandeld worden over een hogere aftrekbaarheid van de btw. En in Brugge krijgen we er in 2028 nog eens een verhoging van de toeristentaks bovenop.”
Voor ketenhotels zijn de gevolgen minstens even groot, aldus Olivier Rouma, General Manager van ibis Styles Liège Guillemins: “Deze beslissing zal hard aankomen in de sector, zoals we ook in Nederland zien. Zeker omdat we al offertes en reservaties hebben lopen voor 2026, gebaseerd op een btw-tarief van 6%.”
Thierry Jousse, COO van Everland Hotel Group, uit zich bijzonder scherp: “Dit is waanzin, en dat zonder enig overleg met de sectorfederaties. Internationale investeerders zullen minder geneigd zijn om nieuwe hotels te openen. Dit zet druk op tewerkstelling en beperkt de financiële ademruimte van hotels nog verder.”
Tot slot wijst Maxime Jehin, afgevaardigd bestuurder van ibis Styles Namur, op de langetermijnimpact: “Wij hebben recent 100 nieuwe kamers gerealiseerd. Onze financiële plannen zijn opgebouwd met een btw-tarief van 6% en een afschrijvingstermijn van 20 jaar. Veel van onze klanten kunnen die btw niet aftrekken. Deze verhoging zorgt voor grote bezorgdheid, zeker omdat de sector veel lokale werkgelegenheid creëert en economisch sterk bijdraagt.”
België niet alleen
België staat niet alleen in zijn zoektocht naar extra inkomsten. In Nederland stijgt de btw op hotelovernachtingen zelfs naar 21 procent, terwijl Duitsland recent het btw-tarief op maaltijden verlaagde van 19 naar 7 procent. Een overzicht van de btw-tarieven in de buurlanden toont hoe uiteenlopend de keuzes zijn.
Voorlopig laatste woord
Het zal wellicht pas tegen eind 2026 duidelijk worden wat de concrete impact van deze btw-verhoging is op bezettingsgraden, kamerprijzen en – last but not least – de marges. Eén ding staat vast: dit dossier zal de hotelsector ook in 2026 nog stevig bezighouden.
Door Alexander Dupont