24 novembre – Emmanuel Didion, Président Horeca Wallonie reageert op het federale regeerakkoord.
Europese studies zijn unaniem: een sterke btw-verhoging in de horecasector vermindert de vraag, verzwakt kmo’s, vernietigt banen en schaadt de toeristische aantrekkelijkheid. Het verhogen van het tarief van 6% naar 12% vormt een uitzonderlijke schok. Wij roepen de federale regering op deze maatregel te heroverwegen en zonder uitstel een grondig overleg met de sector op te starten. Het gaat hierbij niet om een louter technische aanpassing; deze beslissing betekent een fundamentele verschuiving voor een volledig segment van de Belgische economie. Ze treft een sector die grotendeels uit kleine, vaak familiebedrijven bestaat, diep verankerd in hun regio, en vaak een van de laatste motoren van de lokale socio-economische activiteit vormt.
Deze maatregel plaatst België in een kwetsbare positie ten opzichte van zijn buurlanden, juist op het moment dat toeristische concurrentiekracht een strategisch belangrijk thema is. Ze staat bovendien haaks op de aanbevelingen uit grote Europese studies, die benadrukken dat de toeristische fiscaliteit niet gewijzigd kan worden zonder het domino-effect op werkgelegenheid, investeringen, economische vitaliteit van regio’s en internationale perceptie van de bestemming zorgvuldig te beoordelen.
Gevolgen volgens Europees onderzoek
De studies tonen duidelijk aan dat de btw op logies een van de meest gevoelige hefboomfactoren is in de hele toeristische keten. Een plotselinge stijging leidt automatisch tot:
- een daling van het aantal overnachtingen,
- een lagere besteding ter plaatse,
- verzwakking van de meest kwetsbare bedrijven,
- bedreiging van duizenden directe en indirecte banen.
Elke fiscale schok in de hotelsector heeft directe gevolgen voor de regio: de sluiting van een hotel betekent banenverlies, maar ook minder omzet voor een nabijgelegen restaurant, lagere inkomsten voor lokale leveranciers en een leeglopend stadscentrum.
Direct meetbare effecten van een btw-verhoging
In alle landen waar het btw-tarief op logies is verhoogd, waren de effecten direct merkbaar:
- een daling van 5 tot 10% van het aantal overnachtingen,
- een nog sterkere terugval bij leisure- en city-breakverblijven, de meest prijsgevoelige segmenten,
- een krimp van de totale toeristische besteding, met directe impact op winkels, attracties en horeca.
Voorbeelden:
- Kroatië: na een btw-verhoging daalde de leisurevraag twee keer sneller dan het Europese gemiddelde.
- Portugal: in binnenlandse regio’s, sterk afhankelijk van binnenlands toerisme, daalden de overnachtingen met meer dan 12%.
Deze voorbeelden tonen een breed gedocumenteerde dynamiek: zodra logies duurder worden, kiezen reizigers voor andere bestemmingen, verkorten ze hun verblijf of beperken ze hun uitgaven ter plaatse.
Impact op kmo’s en rurale gebieden
Een significante btw-verhoging treft vooral kleine bedrijven, vaak met beperkte financiële reserves en gevestigd in rurale gebieden of kwetsbare stadscentra. Europese studies schatten dat een sterke fiscale schok tot 15% van de ondernemingen in gevaar kan brengen.
Voorbeelden:
- Denemarken: in landelijke gebieden verdwenen veel onafhankelijke hotels, die niet konden concurreren met landen met gunstigere btw.
- Nederland: opeenvolgende belastingverhogingen zorgden voor structurele spanning bij kleine bedrijven, minder investeringen en achteruitgang van het hotelbestand.
In België bestaat meer dan 70% van het hotelaanbod uit familiale kmo’s, die direct blootstaan aan deze mechanismen.
Erosie van marges en belemmering van investeringen
Alle Europese studies zijn het erover eens dat hotels slechts een deel van de btw-verhoging kunnen absorberen. Het resterende effect vertaalt zich in:
- onmiddellijke daling van operationele marges (EBITDA),
- uitgestelde investeringsbeslissingen,
- minder renovatie, digitalisering en energietransitie,
- beperkte capaciteit om personeel aan te werven of te behouden.
Voor België betekent een stijging van 1 procentpunt btw:
- een daling van 1 tot 1,4% van de investeringen,
- risico voor 780 tot 1.300 banen.
Met +6 procentpunten wordt dit effect mechanisch versterkt: tussen 5.000 en 8.000 Belgische banen zouden bedreigd zijn — een ongekende schok in de recente geschiedenis van de sector.
Verlies van concurrentiekracht
België zou hiermee tegen de stroom in gaan van bijna al zijn buurlanden, die de lage btw gebruiken als hefboom voor toeristische aantrekkelijkheid:
- Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Italië, Griekenland, Portugal.
In deze landen wordt een verlaagd tarief expliciet gezien als een nationaal concurrentie-instrument, essentieel om:
- het aantal overnachtingen te verhogen,
- lokale werkgelegenheid te ondersteunen,
- internationale toeristen aan te trekken,
- een dicht netwerk van onafhankelijke ondernemingen te behouden.
Met een btw-tarief van 12% zou België tot de duurste bestemmingen van Europa behoren, zonder economische of strategische rechtvaardiging.
Directe gevolgen voor de Belgische markt
- Mechanische prijsstijging van 5,7% voor de consument: Voor een kamer van €100 exclusief btw: van €106 TTC → €112 TTC. In een markt waar reizigers prijzen nauwgezet vergelijken, leidt dit tot:
- verandering van bestemming,
- verkorting van het verblijf,
- voorkeur voor niet-professionele accommodaties (Airbnb, toeristische verhuur).
- Sociaal risico: België telt tienduizenden directe en indirecte banen in de logiessector. Europese studies tonen aan dat:
- werkgelegenheid in hotels zeer gevoelig is voor activiteit,
- elke krimp onmiddellijk banenverlies veroorzaakt,
- een sterke btw-verhoging de krapte op de arbeidsmarkt verergert door de aantrekkelijkheid van de sector te verminderen.